Tai nạn giao thông (TNGT) ngày nay đang là vấn nạn xã hội mang tính toàn cầu. Nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang triển khai thực hiện xây dựng văn hoá giao thông nhằm giảm thiểu TNGT một cách bền vững.

Tại Mỹ, Hiệp hội giao thông Mỹ (AAA) đóng vai trò tích cực trong việc nghiên cứu và triển khai công tác ATGT. Quỹ AAA thành lập năm 1947 là một tổ chức phi lợi nhuận, đóng vai trò hỗ trợ việc nghiên cứu và triển khai các hoạt động để nâng cao nhận thức về ATGT và văn hóa giao thông.

AAA nhận được sự hợp tác và hỗ trợ thường xuyên của các cơ quan chính phủ Hoa Kỳ  như  Cục Đường bộ Liên bang và Cục An toàn Đường bộ Quốc gia thuộc Bộ GTVT Mỹ. Vào tháng 10/2005, AAA đã phát động “văn hóa an toàn giao thông” và coi đây là một trong các lĩnh vực ưu tiên về nghiên cứu và giáo dục để thay đổi hành vi của người tham gia giao thông trong cộng đồng.

Hiện nay, văn hóa an toàn giao thông đã trở thành một vấn đề cốt yếu trong việc bảo đảm an toàn và xây dựng một xã hội an toàn trên khắp nước Mỹ. AAA nhận tài trợ thường dưới dạng các gia đình đóng góp tự nguyện. Các khoản đóng góp khác lấy từ việc khấu trừ thuế của các câu lạc bộ ôtô liên kết với Hiệp hội Ôtô Mỹ và Hiệp hội Ôtô Canada, các thành viên của Câu lạc bộ AAA, các công ty bảo hiểm, các tổ chức và các cá nhân khác.

 Xây dựng Văn hóa giao thông ở Mỹ được tiến hành như sau: Hiệp hội ôtô Mỹ thông qua Quỹ ATGT nghiên cứu và triển khai tổng thể các hoạt động ATGT bao gồm các hoạt động về văn hoá giao thông và các chương trình giáo dục ATGT. Các hoạt động này còn có sự tham gia của các trường đại học, các viện nghiên cứu và Uỷ ban cộng đồng địa phương thông qua việc tổ chức các hội nghị, hội thảo về ATGT. Tài trợ toàn bộ các hoạt động của quỹ ATGT là các tổ chức tư nhân và Chính phủ liên bang; trong đó nhà tài trợ tư nhân bao gồm các câu lạc bộ ôtô (đóng góp từ việc khấu trừ thuế), Hiệp hội ôtô Canada, các thành viên của Hiệp hội ôtô Mỹ và các công ty bảo hiểm. Hoạt động tài trợ của Chính phủ thông qua hoạt động của Cục Đường bộ liên bang và Cục An toàn Giao thông đường bộ quốc gia thuộc Bộ GTVT Mỹ.

 Tương tự, xây dựng Văn hóa giao thông ở Thái Lan do Chính phủ chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện thông qua việc thành lập một số cơ quan, tổ chức liên quan đến ATGT như: Cục Ngăn ngừa và giảm nhẹ thảm họa (DDPM) thuộc Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm lập chính sách và tài trợ cho chương trình phát triển nguồn nhân lực về an toàn giao thông. DMPM làm việc và phối hợp với Bộ Y tế để giải quyết các trường hợp chết và bị thương do tai nạn giao thông trên cả nước.

 Tại Bộ GTVT, có các Cục Đường quốc lộ và Cục Đường nông thôn chịu trách nhiệm về thiết kế đường, cải thiện cơ sở hạ tầng và phương tiện đường bộ trên các quốc lộ và nông thôn trong khi Cục Vận tải đường bộ (DLT) thì chịu trách nhiệm về hệ thống cấp chứng nhận, giám định và  đổi mới phương tiện vận tải cũng như quy  định cước phí vận tải công cộng. DLT  và Cục Cảnh sát phối hợp với nhau  để xử lý  vấn  đề vi phạm giao thông. Văn phòng Lập kế hoạch và Chính sách Giao thông và Vận tải (OTP) thuộc Bộ GTVT có Ban An toàn giao thông (TSB) chịu trách nhiệm lập chính sách chỉ đạo và thực hiện chẳng hạn như lập các chương trình kiểm toán an toàn giao thông đường bộ, thông tin về giao thông và vận tải cho các đơn vị điều tra tai nạn. TSB liên kết chặt chẽ với các trường đại học về nghiên cứu và phát triển an toàn giao thông.

 Thái Lan cũng là quốc gia huy động được tư nhân và các tổ chức phi chính phủ tham gia mạnh mẽ vào các hoạt động xây dựng văn hoá giao thông. Điển hình là Quỹ “Say - Không - Lái xe” do Trung tâm thúc đẩy y tế thuộc DDPM tài trợ đóng vai trò hỗ trợ tích cực trong công tác ATGT tại thủ đô Băng Cốc. Quỹ này đã tài trợ rất nhiều cho các chiến dịch tuyên truyền đại chúng để nâng cao ý thức của người tham gia giao thông về hành vi say - không - lái xe và an toàn cho trẻ nhỏ. Điều thú vị nhất là nguồn tài chính mà Quỹ này lấy kinh phí từ thuế đánh vào đồ uống có cồn và thuốc lá để chi cho các hoạt động tuyên truyền đại chúng.

Các đơn vị tư nhân như các công ty vận tải ôtô, công ty tin học... cũng đóng vai trò hỗ trợ để góp phần vào giáo dục ATGT và các hoạt động thông tin đại chúng về ATGT. Chẳng hạn, họ đã tổ chức khóa học lái xe miễn phí hay tài trợ việc đặt biển báo giao thông trên khắp cả nước. Chính phủ và khu vực tư nhân còn hợp tác trong việc xây dựng một hệ thống giao thông an toàn hướng tới hoàn thiện nền văn hoá giao thông ở Thái Lan.

• ST